Wat astronauten ons leren over onze rug en tussenwervelschijven

Als u eerder dit jaar de terugkeer van NASA-astronaut Scott Kelly volgde, dan hebt u misschien gemerkt dat de man plots vijf centimeter groter was dan zijn identieke tweelingbroer Mark. Of er in het International Space Station iets in de lucht hangt waardoor u gaat groeien? Niet helemaal. En echt gegroeid is Kelly natuurlijk niet. De forse (maar tijdelijke) groeispurt is te wijten aan de zwaartekracht. Of in ieder geval het gebrek daaraan in de ruimte.

Invloed van de zwaartekracht

Hoe het precies komt dat astronauten groeien als ze lange tijd in de ruimte verblijven? Wel, hier op aarde wordt onze ruggengraat ‘samengedrukt’ onder invloed van de zwaartekracht. In de ruimte is deze druk er niet, wat maakt dat de tussenwervelschijven in de rug uitzetten en astronauten groter worden.

Eenmaal terug op aarde leveren astronauten hun stukje extra lengte snel weer in: al na een paar dagen is hun ruggengraat terug zoals vóór hun vertrek.

Tussenwervelschijven

Onze ruggengraat of wervelkolom bestaat uit 33 op elkaar gestapelde wervels. Tussen elke wervel zit een tussenwervelschijf of disc, die op zijn beurt een gelachtige vloeistof bevat en de rug een schokdempende werking geeft. Elke schok of langdurige druk maakt dat de tussenwervelschijven geleidelijk aan vocht verliezen doorheen de dag. Net daarom is het belangrijk om onze tussenwervelschijven ‘s nachts (terwijl we slapen) in een onbelaste positie te brengen: zo staan ze niet langer onder druk, waardoor ze terug vocht absorberen en uitzetten.

TussenwervelschijvenDe gewone mens op aarde zal dus gedurende de dag kleiner worden doordat de tussenwervelschijven aan vocht verliezen omwille van de druk van de zwaartekracht wanneer we wandelen, lopen, de trap op en af gaan,… . Tijdens onze nachtrust – en wanneer ons lichaam goed ondersteund ligt – nemen deze schijven langzaamaan opnieuw vocht op waardoor onze tussenwervelschijven groter worden. Neem de proef zelf eens op de som: Zo zal je ‘s morgens telkens iets groter zijn dan vlak voor het slapengaan.

Slapen in de ruimte

In een comfortabel bed slapen is een pak minder tricky dan slapen in de ruimte. In een gewichtloze omgeving hebben we namelijk geen controle over onze armen en benen, waardoor astronauten moeten worden vastgemaakt aan een muur om geen ongelukken te doen.

Tel daarbij dat ruimtevaarders elke 90 minuten een zonsop- en zonsondergang meemaken, wat het wel erg moeilijk maakt om een goed slaapritme te vinden!