You snooze, you lose: 3 nadelen van snoozen

Bent u ‘s ochtends het type persoon dat meteen uit bed springt?

Of kiest u eerder voor een paar keer snoozen en wat langer in bed blijven liggen?

Als u een korte bevraging doet onder familie en vrienden, merkt u waarschijnlijk snel dat er twee duidelijke kampen zijn. Het ene beweert dat meteen opstaan voor een frisse start van de dag zorgt, terwijl de ander zegt dat snoozen de onvoorwaardelijke sleutel is tot een dag vol energie.

Maar wie heeft nu gelijk? Hieronder alles wat u dient te weten over snoozen.

Waarom snoozen we?

Wanneer uw lichaam op het punt staat om in slaap te vallen, maakt het serotonine aan, een stof die u een gelukkig gevoel bezorgt.

Door te snoozen ervaart u dit gevoel meerdere keren kort na elkaar, waardoor een verslavend effect kan teweegbrengen.

Toch is snoozen lang niet zo gezond als dit gevoel misschien doet vermoeden. Want ondanks de aanmaak van serotonine, heeft snoozen op de lange termijn meer nadelen dan voordelen.

Desoriëntatie van het lichaam

Een volwassene heeft gemiddelde tussen acht à negen uur slaap nodig. Dit is afhankelijk van persoon tot persoon, maar wordt door de hoeveelheid dopamine in je lichaam bepaald.

Denk bijvoorbeeld maar eens aan die paar keer dat u uit zichzelf bent wakker geworden.

Dat is het signaal van uw lichaam dat aangeeft dat u klaar bent om te ontwaken: uw lichaam produceert dan meer dopamine om uw gevoelens van vermoeidheid te onderdrukken.

Wanneer u echter gebruikmaakt van de snooze-knop en u hierdoor telkens opnieuw in slaap valt, bevindt uw lichaam zich continu in een tweestrijd tussen de aanmaak van dopamine en serotonine, waardoor het na tijdje gedesoriënteerd wordt.

Negatieve beïnvloeding van de mentale gesteldheid

Daarnaast werkt snoozen een verstoring van uw REM-slaap in de hand. En laat deze nu net de belangrijkste fase zijn van uw slaapcyclus!

Zo zorgt uw REM-slaap er immers voor dat u de gebeurtenissen van de afgelopen dagen verwerkt op een onbewuste manier.

Daarnaast doet deze zich eveneens voor vlak voordat u op een natuurlijke manier ontwaakt.

Stel dat u een persoon bent die van snoozen houdt en u daarom uw wekker een half uur te vroeg zet, zodat u nog een aantal keer terug in slaap kan dommelen: u zal ontwaken midden in uw REM-slaap, en hebt daardoor minder tijd om uw gebeurtenissen van de afgelopen dagen te verwerken.

Wanneer dit veelvuldig gebeurt, zal uw geest keer op keer tijd te weinig hebben om te verwerken wat er de dag ervoor is gebeurd, en zal u op een gegeven moment ‘mentale moeheid’ ervaren.

Tragere reactietijd

Ten slotte is snoozen ook ongezond voor de reactietijd van ons lichaam.

Indien u uw slaap het laatste half uur om de vijf à tien minuten onderbreekt, heeft u slechts een minimale minimale slaapkwaliteit in plaats van een maximale REM-slaapkwaliteit.

Hierdoor zal uw geest zich veel vermoeider voelen, wat zorgt voor stoornissen in uw geheugen, reactietijd en aandacht.

Het kan zelfs zeer gevaarlijke situaties teweegbrengen doordat u moe achter het stuur kruipt, u zich gehaast op de baan bevindt doordat u te lang hebt gesnoozed, enzovoort.

Ook de productiviteit op het werk daalt maar liefst met 30 procent!

Zeker weten dat u de snooze-knop nog eens gebruikt?

Wat is de beste temperatuur voor uw slaapkamer?

Uw slaapritme kan ernstig verstoord worden bij een te warme of te koude slaapkamer.

Als uw lichaam te warm wordt, kan u namelijk last krijgen van nachtelijk zweten, en als u het te koud krijgt, kan het zijn dat u ‘s nachts wakker wordt.

Gelukkig zijn er verschillende maatregelen die u kan nemen tegen een te warme of te koude slaapkamer.

Op welke temperatuur u moet  mikken in uw slaapkamer voor een goede nachtrust?

De ideale temperatuur voor uw slaapkamer

Volwassenen

Voor volwassenen ligt de ideale temperatuur in de slaapkamer tussen 16 en 21°C, maar dit verschilt van persoon tot persoon.

Voor de meeste mensen is de beste temperatuur om te slapen 18°C, maar u test best zelf eens bij welke temperatuur u het meest uitgeslapen bent ‘s morgens, en natuurlijk ook wat u zelf aangenaam vindt.

Weetje: als u gaat slapen, zakt de temperatuur van uw lichaam.

Als de omgevingstemperatuur ongeveer constant blijft, behoudt uw lichaam ook dezelfde temperatuur tijdens de nacht. Als er een te groot verschil is, kan uw lichaam de ideale temperatuur niet bereiken, wat zorgt voor een slechtere nachtrust.

Kinderen en baby’s

Voor baby’s en jonge kinderen is de temperatuur in de slaapkamer extra belangrijk.

De reden? Het is moeilijker voor hun lichaam om de temperatuur op peil te houden. Vooral bij te hoge temperaturen hebben kids het moeilijk. Hun slaapkamer is dus beter wat frisser, vooral als uw kind koorts heeft.

De ideale slaapkamertemperatuur vanaf de geboorte tot twee maanden ligt tussen de 18 en 20°C.

Als uw kind te vroeg geboren is, telt u het hier het aantal weken te vroeg bij op. Ook een mutsje kan geschikt zijn om de lichaamstemperatuur op peil te houden.

Vanaf twee maanden is de beste temperatuur in de slaapkamer tussen 16 en 18°C. Het hoofdje wordt dan best niet meer bedekt omdat het dan geen warmte kan afgeven langs daar.

Als u wil controleren of uw baby het niet te warm heeft, voelt u best aan de nek of de voetjes: als die zweten, is het waarschijnlijk te warm.

Te warm

Tijdens de zomermaanden kan de temperatuur in uw slaapkamer serieus oplopen.

U zal zelf ook al wel gemerkt hebben dat u dan slechter slaapt.

Daarnaast duurt het vaak ook langer om in slaap te vallen, slaapt u iets onrustiger, en wordt u vaker wakker ‘s nachts. Hier zal u ‘s morgens de gevolgen van voelen.

Enkele tips om uw slaapkamer af te koelen:

  • Probeer de warmte zoveel mogelijk buiten te houden overdag met gordijnen of rolluiken.
  • ‘s Nachts kan u het raam openzetten of een ventilator gebruiken, maar probeer te vermijden dat u in de tocht ligt. Als het echt warm is kan u een bak ijs voor de ventilator zetten zodat die koele lucht verspreid.
  • Als u airco hebt, zet u deze dan niet te koud en te hard. Idealiter laat u uw slaapkamer afkoelen voordat u gaat slapen en zet u hem ‘s nachts af.
  • Kies voor lichte kleding en een dun katoenen laken.
  • Een goed hoofdkussen en een ademende matras zijn extra belangrijk bij hoge temperaturen.
  • Zolderkamer en een slecht geïsoleerde kamers zijn vaak moeilijk af te koelen. Overweeg om tijdens een hittegolf tijdelijk ergens anders te slapen.
  • Neem voor het slapengaan een koude douche of gebruik een koud washandje om uw polsen en nek nat te maken.

Te koud

Tijdens de wintermaanden kan uw kamer te koud zijn om goed in te kunnen slapen.

Wat kan u doen om uw slaapkamer op te warmen?

  • Zet de verwarming overdag of voor het slapengaan even op totdat de gewenste temperatuur in uw slaapkamer bereikt is.
  • Slaapt u normaal met het raam open? Sluit het dan als het buiten heel koud is. Het is voldoende als u uw kamer ‘s morgens even ventileert.
  • Kies voor een flanellen onderlaken en een goed donsdeken of een extra deken, een warme pyjama en eventueel losse kousen als u koude voeten hebt.
  • U kan uw bed op voorhand opwarmen met een elektrisch deken, een kersenpitkussen of een kruik met warm water. Haal dit wel best weg als u gaat slapen.
  • Neem een warme douche of bad voor u gaat slapen. Uw lichaam is dan opgewarmd, en dat wordt in bed vastgehouden. Warme melk of thee kunnen ook helpen.

Matras vs. bedbodem: wat is het belangrijkste?

Investeer ik best in een bedbodem of in een matras?

Deze vraag komt steevast terug bij mensen die op zoek zijn naar een nieuw bed of een nieuwe slaapoplossing.

Hieronder maken we u wegwijs in het samenspel tussen matras en bedbodem (zoals een lattenbodem, spiraalbodem of een boxspring), en waarom u vanuit ergonomisch opzicht best kiest voor een degelijke matras in combinatie met een eenvoudige bedbodem.

Daarvoor zijn twee redenen.

1. Hoe dikker de matras, hoe kleiner het effect van de bedbodem

Comfortmaterialen zijn allemaal continue materialen. Dat betekent dat er altijd een verdeling is van de kracht over verschillende punten.

Ook pocketveren (die in wezen niet continu, maar discreet zijn) worden afgedekt met comfortmaterialen om bovenaan een continue vervorming van het matrasoppervlak te bekomen.

drukpunten matras

Punt B, waarop kracht F inwerkt, kan niet vervormen zonder daarbij een invloed te ondervinden van de andere naburige punten A, C, AA, BB en CC. Zo zal de kracht F die op B inwerkt, voor het grootste deel worden doorgegeven aan punt BB. De rest van de kracht wordt verdeeld over de andere naburige punten A, C, AA en CC.

Als we dit effect op grotere schaal bekijken, is duidelijk te zien dat de kracht die wordt uitgeoefend op één enkel punt van de matras, verdeeld wordt over een veel groter deel van de matras.

De mate waarin dit gebeurt, is afhankelijk van de gebruikte materialen in elke laag van de matras en van de totale hoogte van de matras. Hoe dikker/hoger de matras, hoe meer de kracht verdeeld wordt, en hoe kleiner het effect van de bedbodem.  

comfortmaterialen

2. Hoe dichter tegen het lichaam je aanpassingen doet, hoe groter het effect ervan

Omgekeerd geldt deze redenering ook.

De derde wet van Newton (ook wel het principe van actie-reactie genoemd) stelt namelijk dat elke kracht die uitgeoefend wordt op een voorwerp, gepaard gaat met een even grote, maar tegengestelde (reactie)kracht.

Wanneer we bijvoorbeeld een zachtere schouderzone in de bedbodem voorzien met daarop een matras met een zekere hoogte, zal het effect van deze zachtere zone verdeeld worden over een veel groter deel van het matrasoppervlak, en dus ook over een veel groter deel van het lichaam.

Zo wordt het effect van comfortzones in de bedbodem uitgevlakt door de matras. De matras geldt hierbij als een soort filter/demper voor de werking van de bedbodem. Hoe dikker/hoger de matras, hoe groter het effect.

Als we anderzijds een zachtere zone in de matras integreren, speelt dit effect veel minder omdat de afstand tot het lichaam veel korter is.

De zone zal dus een meer uitgesproken effect hebben omdat de kracht veel minder verdeeld wordt.

Bovendien zal de werking van de zone ook lokaal beperkt worden tot een specifiek lichaamsdeel (bv. de schouders, taille of heup) en niet verdeeld worden over het ganse lichaam.

Hoe dichter tegen het lichaam je aanpassingen doet, hoe groter het effect ervan

Wat betekent dit nu concreet?

De bedbodem heeft op vlak van ergonomie en comfort duidelijk een ondergeschikte rol ten opzichte van de matras.

Zeker in combinatie met moderne (dikkere) matrassen is het mechanisch effect van de bedbodem verwaarloosbaar. De bedbodem kan nog wel een beperkt algemeen effect hebben. Maar het effect van comfortzones in een bedbodem wordt haast volledig uitgemiddeld door de matras.

Kies je toch voor een bedbodem met zones in combinatie met een dunne matras, hou er dan rekening mee dat je matras relatief zwaarder belast wordt en dus ook sneller zal verslijten.

Is een lattenbodem of bedbodem dan helemaal overbodig?

Zeker niet!

Het is namelijk belangrijk dat je matras op de juiste hoogte gehouden wordt zodat je makkelijk in en uit bed kan stappen. Daarbij moet onderaan de matras voldoende ventilatie mogelijk zijn zodat het vocht in de matras ook weer weg kan. Kies daarom voor een eenvoudige, kwalitatieve, goed ventilerende bedbodem, zoals bv. een lattenbodem, boxspring of spiraalbodem.

baksteen matras

Kies dus eerder voor een spijkerbed als bedbodem, dan voor een baksteen 😉.

Wat is REM-slaap nu eigenlijk?

Tijdens de nacht gaat u door verschillende slaapstadia in een vaste volgorde, met als laatste fase de REM-slaap. Elke nacht gaan we de slaapcyclus zo’n 4 tot 6 keer door. Belangrijk om weten: een cyclus duurt ongeveer anderhalf uur, en u bent het meest uitgerust als u aan het einde van een volledige cyclus wakker wordt. U houdt hier dus best rekening mee bij het slapengaan!

Hieronder zetten we de slaapstadia op een rijtje.

Overgangsfase

Het eerste stadium duurt drie tot vijf minuten en is de overgang tussen slapen en waken, waarbij de lichaamstemperatuur daalt en uw spieren ontspannen.

Tijdens de overgangsfase kan u langzame oogbewegingen (SEM) waarnemen. Het is tevens tijdens deze fase dat u soms het gevoel hebt dat u valt. Dit is een slaapstuip en het wordt veroorzaakt door een korte aanspanning van uw arm- en beenspieren. Daardoor bent u terug even wakker. Ook van geluiden kan u in deze fase nog wakker worden.

Diepere slaap

Tijdens het tweede stadium slaapt u al iets dieper. Deze fase duurt ongeveer 30 minuten en betekent het begin van de ‘echte’ slaap. Gemiddeld brengen we ongeveer de helft van de nacht door in dit stadium. U wordt niet meer zomaar wakker van geluid.

Zeer diepe slaap

Het derde en vierde stadium worden meestal samen bekeken.

U bent nu erg ontspannen en moeilijk wakker te krijgen. De ademhaling is diep en de hartslag is langzaam en regelmatig. Deze fase is enorm belangrijk aangezien er groeihormonen vrijkomen en het lichaam zich kan herstellen (fysiek herstel).

Aan het begin van de nacht duurt deze fase lang, maar in de volgende cycli wordt deze steeds korter. Ook als u ouder wordt, gaat deze slaapfase meestal korter duren. 

REM-slaap

In het vijfde stadium begint de REM-slaap of droomslaap. Deze fase werd genoemd naar de ‘Rapid Eye Movements’ die u dan maakt.

De grote spieren van uw ledematen zijn verlamd, anders zou u uit bed kunnen gaan tijdens uw droom. Tijdens de REM-slaap zijn de hersenen heel actief, en ook de ademhaling en hartslag gaan omhoog. Wetenschappers weten nog niet exact waarom, maar ze vermoeden dat het te maken heeft met het verwerken van informatie en emoties (mentaal herstel).

De REM-slaap duurt steeds langer naarmate de nacht vordert. In het totaal neemt de droomslaap ongeveer een vierde van de slaapduur in beslag.  

De structuur van slaap

Vroeger ging men ervan uit dat tijdens de slaap onze hersenen zich in een passieve staat bevonden, alsof ze als het waren werden uitgezet. Niets is minder waar! Slapen is namelijk een actieve toestand voor onze hersenen waarin we verschillende fasen doorlopen. Elk van deze slaapfasen hebben een specifieke functie om ons lichamelijk en geestelijk fit te houden.

Wat is een slaapcyclus?

We kunnen in feite twee soorten slaap onderscheiden: Non-REM slaap en REM slaap. REM staat voor “Rapid Eye Movement”. Binnen de Non-REM slaap maken we verder onderscheid tussen:

  • Fase 1: de overgang tussen waak en slaap
  • Fase 2: lichte slaap
  • Fase 3 & 4: diepe slaap (ook wel SWS of “Slow Wave Sleep” genoemd)

Een slaapcyclus bestaat uit de opeenvolging van de verschillende fasen non-REM slaap (1 tem 4) gevolgd door REM slaap.

structuur van uw slaap - rem slaapEen volledige slaapcyclus neemt ongeveer 1,5 uur tijd in beslag en herhaalt zich 4 tot 5 keer per nacht. Tijdens de eerste slaapcycli zien we merkelijk meer diepe slaap en minder REM slaap, in de tweede helft van de nacht is dit net omgekeerd.

De slaapfasen: elk hun functie

De diepe slaap zorgt voor de fysieke herstelfunctie van onze slaap. Allerlei stoffen (onder meer groeihormoon) worden aangemaakt die bijdragen om lichamelijk te recupereren. De hersengolven vertragen en vergroten in amplitude. Het kost veel moeite om iemand te wekken uit diepe slaap en dit gaat gepaard met desoriëntatie en grote sufheid.

Tijdens de REM slaap (ook wel droomslaap genoemd) zijn onze hersenen zeer actief. Het is in deze fase dat onze dromen meestal voorkomen. De ogen maken snelle bewegingen (“rapid eye movements”) en de spanning in de skeletspieren valt weg. REM slaap is cruciaal voor het verwerken van informatie, het leggen van nieuwe verbanden en onze mentale fitheid.

Het mag duidelijk zijn waarom we slapen. Een goede slaap is belangrijk om het risico op fysieke (verhoogd bloeddruk, hartaandoeningen, suikerziekte, mogelijk zelfs dementie, …) en mentale gezondheidsproblemen (depressie, burn-out, angstaanvallen, …) te verminderen.

Slapen en dromen: dit moet je weten

‘s Nachts slapen houdt ons lichamelijk en geestelijk fit. Dat betekent natuurlijk niet dat onze hersenen gedurende onze nachtrust niet actief zijn, integendeel zelfs!

Tijdens onze slaap doorlopen we namelijk verschillende fasen die elk een specifieke functie hebben. Zo doorlopen we achtereenvolgens fase 1 & 2 (lichte slaap), fase 3 & 4 (diepe slaap)  waarna we in ‘REM slaap’ terechtkomen.  Zulke slaapcyclus herhaalt zich 4 tot 5 keer per nacht.

Hoewel dat misschien zo aanvoelt, dromen we allesbehalve acht uur aan een stuk. Vooral tijdens de REM slaap, komen levendige dromen voor. Deze REM periode duurt zo’n 5 à 45 minuten per cyclus.

Wat is de REM slaap?

REM staat voor ‘rapid eye movement’. Het is de slaapperiode waarbij elke spanning in de skeletspieren wegvalt en onze ogen snelle horizontale en verticale bewegingen maken. Gemiddeld maken we doorheen de nacht zo’n 5 REM periodes mee, die aanvankelijk kort zijn, maar tot 45 minuten kunnen oplopen naarmate de nacht vordert.

De functie van de REM slaap, en dus ook de reden waarom we dromen, is niet volledig gekend. Zeker is dat de REM slaap cruciaal is voor het verwerken van informatie. Bij gebrek hieraan worden we immers sneller moe en geprikkeld, en hebben we meer moeite om nieuwe informatie op te nemen.

Dromen en slapen: denkpatroon bijsturen

Waarom we precies dromen als we slapen, is onduidelijk. Al helemaal omdat de hersenen anders werken wanneer we dromen: doordat het rationele aspect verdwijnt, dromen we vaak onlogisch en onsamenhangend. Bovendien worden oude zaken in verband gebracht met nieuwe zaken, waardoor nieuwe patronen van denken en handelen kunnen ontstaan. Dit gebeurt allemaal automatisch, maar kan wel gevolgen hebben voor hoe we denken overdag.

Soorten dromen

Er bestaan verschillende soorten dromen, waarvan lucide dromen misschien wel het meest tot de verbeelding spreken. Lucide verwijst naar de heldere staat waarin de dromer zich bevindt. Het zijn namelijk dromen waarin we weten dat we aan het dromen zijn en dus actief de inhoud kunnen sturen. Ze kunnen ons helpen om situaties te simuleren en angsten te overwinnen.

Waarom zomertijd en wintertijd?

Het is een halfjaarlijks terugkerend fenomeen: het vooruitzetten van de klok in maart om over te schakelen op zomertijd, en het achteruit zetten van de klok in oktober om over te schakelen op wintertijd. Vooral in maart is niet iedereen het eens met het sprongetje: we slapen dan een uurtje minder, wat bij sommigen tijdelijk zorgt voor een verstoord slaapritme.

Ook vanuit praktische overwegingen, zijn er best wel wat tegenstanders. Lees hier waarom zomertijd en wintertijd in het leven werden geroepen.

Klok vooruit, klok achteruit

De zomertijd zoals we die vandaag kennen, werd in 1905 bedacht door de Britse aannemer William Willet. Oorspronkelijk bestond dus enkel de wintertijd.

Waarom heeft William Willet deze dan in het leven geroepen? Omdat hij zich realiseerde dat een groot deel van de bevolking nog sliep, terwijl het eigenlijk al lang dag was. Dat hij tevens zijn avondlijke golfpartijen moest stoppen omdat het donker werd, zou zijn motivatie verder hebben aangewakkerd.

Willet zou zijn hele leven lobbyen om de zomertijd in te voeren, maar het was uiteindelijk Duitsland en niet Groot-Brittanië die op 30 april 1916 als eerste zwichtte. Het was namelijk de ideale maatregel om in oorlogstijd kostbare kolen te besparen. Andere landen volgden Duitsland al snel. Sterker nog, sinds 2002 doet zelfs de hele EU mee.

Waarom zomertijd?

De zomertijd beschermt onze nachtrust. Zonder zomertijd zou het eind juni in het holst van de nacht licht worden, en omstreeks half tien ‘s avonds terug donker. Door een sprongetje te maken met de klok, wordt het later licht, en dus ook later donker. Doordat er pas later verlichting nodig is, verbruiken huishoudens tevens minder stroom.

Waarom geen zomertijd?

…maar er zijn dus ook nadelen. Zo zou de zomertijd de prestaties van scholieren en sporters negatief beïnvloeden. De verschuiving van onze biologische klok, maakt namelijk dat we (zij het kortstondig) cognitief en fysiek minder goed functioneren. De eerste dagen na de invoering van het zomeruur worden er zelfs meer verkeersongevallen vastgesteld, omdat mensen niet goed uitgeslapen achter het stuur van de wagen kruipen.

Daarnaast zijn mensen door hun slaaptekort ook prikkelbaarder, waardoor er meer kalmeermiddelen genomen worden.

Verder brengt de uurwisseling ook extra risico met zich mee, voor mensen die gevoelig zijn aan een hartinfarct. Twee Zweedse onderzoekers, genaamd Imre Janszky en Rickard Ljung, onderzochten namelijk de invloed van de uurverandering op het aantal diagnoses van hartinfarct. De onderzoekers ontdekten dat de eerste drie dagen na de uurverandering in de lente het aantal infarcten maar liefst met 5% gestegen was! Bij de uurwisseling in de herfst daarentegen, werd een daling van het aantal hartinfarcten vastgesteld.

Een laatste argument om de zomertijd af te schaffen, is de verhoging van luchtverontreiniging en fotochemische polluenten tijdens deze periode. Doordat het langer licht is, worden primaire vervuilers omgezet in secundaire vervuilers en blijft de vervuiling laag hangen. Tijdens de zomer krijgen we dus vaker te maken met smogalarm. Ook het gebruik van airco op het werk en in de auto neemt significant toe doordat het overdag langer warm is. Is de zomertijd dus wel zo goed voor het milieu als we initieel denken? En weegt het voordeel van minder stroom op tegen de verhoogde luchtverontreiniging?

Volgens ons toch wel stof tot nadenken!

Alles wat u nog niet wist over de geschiedenis van de matras

Matrassen zoals we die vandaag kennen, staan lichtjaren voor op hun ‘voorouders’. Vandaag primeren maatwerk, ondersteuning en persoonlijk comfort en speelt ons bed een belangrijke rol in ons leven, in de prehistorie was een hoopje bladeren of dierenhuid eerder de realiteit. De matras heeft met andere woorden een lange weg afgelegd. Klaar voor de geschiedenis van de matras in vogelvlucht?

De allereerste matrassen

Voor de allereerste matrassen keren we terug naar de Neolithische periode of de steentijd, namelijk 10.200 v.C.

De eerste sedentaire mensen stapten over op landbouw en het maken van aardewerk en gereedschappen. Aangezien op één plaats werd verbleven, werd ‘meer aandacht’ besteed aan de slaapplaats: hoopjes bladeren, gras en stro, waarschijnlijk bedekt met dierenhuiden voor meer comfort. Echt comfortabel (of hygiënisch) waren deze matrassen natuurlijk niet, maar het betekende in ieder geval wel een ommekeer.

De Egyptenaren en Romeinen zouden achtereenvolgens het ‘design’ tweaken. Tussen 3.400 v.C. en 1.200 v.C. werd in Egypte voor het eerst gebruik gemaakt van een houten bedkader. Deze werd voorzien van een hoofd- en voetsteun. De matras lag op een basis van geweven riet en werd gemaakt uit houten latten en wollen kussens. De Egyptenaren sliepen toen onder linnen lakens.

Tussen 750 v.C. en 200 v.C. was het aan de Romeinen om te ‘innoveren’: hun matrassen werden gevuld met riet, hooi of wol. De rijken durfden als eens veren gebruiken. Kussens op het bed zorgden voor extra comfort.

Fast forward naar de 18e eeuw

Tot 1800 zou er niet veel veranderen. Zowel tijdens de Middeleeuwen, als tijdens de Renaissance bleven de matrassen relatief eenvoudig, hoewel de vulling met veren meer en meer ingeburgerd geraakte.

Aan het begin van de 18e eeuw werden matrassen gevuld met kokosvezel, wol of katoen. Ook bedhoezen kwamen in deze periode de kop opsteken. Dit werd gemaakt van linnen of katoen en kon met knopen worden vastgemaakt aan de matras. De uitvinding van de springveer in 1857 zou veertien jaar later resulteren in de eerste binnenveringmatrassen, die over de loop van verschillende tientallen jaren verder geperfectioneerd zouden worden.

Pocketveren, boxsprings, waterbedden en nieuwe schuimen

In 1930 hebben de binnenveringmatrassen al een hele weg afgelegd en worden ze de meest gebruikte matrassen. Nieuwe varianten ontstaan zoals de individueel verpakte pocketveren (uitgevonden door James Marshall en op de markt gebracht door Marshall Mattress of England, het latere VI-Spring) en ook de eerste boxspring bedden deden hun intrede. Twintig jaar later volgden de eerste matrassen van schuimrubber (foam rubber), niet veel later volgden ook de waterbedden en de eerste verstelbare bedbodems.

De ontwikkeling van een nieuw soort schuim door Nasa in 1970, betekende het tijdperk van ‘Memory Foam’, ofwel traagschuim. In de jaren 80 kwam Recticel met de eerste koudschuim soort en gaf het de merknaam Bultex. Vandaag is dit type schuim beter bekend onder de naam HR schuim (high resilience). In de daaropvolgende jaren werd volop geëxperimenteerd met allerlei verschillende combinaties, gaande van pocketveren-latex en HR-latex tot HR-traagschuim, en meer. De zogenaamde hybride matras was geboren.

Veel belangrijker dan de technologie of het type schuim dat gebruikt wordt, is de mate waarin de matras gepersonaliseerd is aan de gebruiker die erop slaapt. Om dit te kunnen bereiken zou elke matras volledig op maat moeten gemaakt kunnen worden. Mass customization in plaats van mass production. Bij Equilli maken we hier alvast dag in dag uit werk van!

Waarom slapen we?

Vroeger werd vaak gedacht dat slaap niets meer is dan de periode van de dag waarbinnen we ‘niet wakker’ zijn. Niets is minder waar! Slapen blijkt namelijk een actieve toestand te zijn voor ons lichaam, en in het bijzonder dan voor onze hersenen. Tijdens de slaap doorlopen we verschillende fasen die elk een specifieke functie hebben om ons lichamelijk en geestelijk fit te houden. Waarom we slapen en wat we kunnen doen om slaaptekort tegen te gaan? Je leest het hier.

Lichamelijk fit

Tijdens de diepe slaap, die optreedt tijdens de eerste uren, wordt onder meer groeihormoon vrijgemaakt. Dit is cruciaal voor de herstelfunctie en ons lichamelijk recuperatievermogen. Andere stoffen die worden aangemaakt, zorgen op hun beurt dat we bestand blijven tegen infecties.

Het mag duidelijk zijn waarom we slapen: indien we over een langere termijn onvoldoende of slecht slapen, neemt het risico op gezondheidsproblemen zoals verhoogde bloeddruk, hartaandoeningen, en suikerziekte aanzienlijk toe. Meer nog, als we onvoldoende slapen, neemt zelfs onze zin in calorierijke voeding toe!

Mentaal fit

Ook voor onze geestelijke gezondheid is slaap onontbeerlijk. Er zit meer waarheid in de uitdrukking “Ik zal er een nachtje over slapen” dan je misschien op het eerste gezicht zou denken. Tijdens onze slaap wordt de informatie die we tijdens de dag hebben opgenomen, gesorteerd en eventueel opgeslagen. Tijdens dit proces maken we abstracties en worden nieuwe verbanden gemaakt. Dit maakt dat we soms effectief wakker worden met een oplossing voor een probleem of een nieuwe idee.

Heel wat kunstenaars en wetenschappers krijgen hun bevindingen tijdens de slaap ‘gepresenteerd’. Waarom we slapen? Om nieuwe inzichten op te doen, tiens!

Wat kunnen we zelf doen?

Het zou niet mogen, maar toch gebeurt het vaak dat we zelf onze slaap verstoren of een slaaptekort creëren.

Om files te vermijden, staan we ‘s ochtends vroeger op en verkorten we zo onze slaapduur…

Tijdens het weekend verschuiven we ons slaapritme indien we op zondag veel langer uitslapen…

Ook wanneer we op korte tijd door meerdere tijdzones vliegen (jetlag) of ‘s nachts wakker blijven om te werken (ploegendienst), sleutelen we zelf aan ons slaap-waakritme…

De scenario’s komen u ongetwijfeld bekend voor!

Hier volgen enkele tips om beter te slapen:

  • Houd een regelmatig slaap-waakritme aan, ook tijdens het weekend
  • Ga pas naar bed als u zich slaperig voelt
  • Nuttig na 16 uur geen cafeïnehoudende dranken meer
  • Vermijd alcohol en zware maaltijden na 19u
  • Slaap in een frisse kamer die geen licht en geluid binnenlaat
  • Gebruik de slaapkamer alleen voor romantiek en slaap; maak er geen werk- of ontspanningskamer van
  • Gun jezelf het comfort van een kwaliteitsvolle matras en dito hoofdkussen
  • Gebruik geen computer, tablet, smartphone en kijk geen televisie één uur voor je slapen gaat
  • Blijf nooit langer dan een half uur wakker liggen in bed, ga dan naar de woonkamer en lees er een tijdschrift tot je weer slaperig wordt
  • Bent u onrustig of gespannen voor het slapen gaan? Luister dan naar rustige muziek en lees een ontspannend boek of artikel, schrijf eventueel uw zorgen of plannen voor de volgende dag in een dagboek, of leer een aantal eenvoudige ademhalings- en spierontspanningsoefeningen en voer deze uit

Beter slapen 's nachts met een matras op maat

Gratis Personal Slaap Scan in onze Equilli winkels

Wat astronauten ons leren over onze rug en tussenwervelschijven

Als u eerder dit jaar de terugkeer van NASA-astronaut Scott Kelly volgde, dan hebt u misschien gemerkt dat de man plots vijf centimeter groter was dan zijn identieke tweelingbroer Mark. Of er in het International Space Station iets in de lucht hangt waardoor u gaat groeien? Niet helemaal. En echt gegroeid is Kelly natuurlijk niet. De forse (maar tijdelijke) groeispurt is te wijten aan de zwaartekracht. Of in ieder geval het gebrek daaraan in de ruimte.

Invloed van de zwaartekracht

Hoe het precies komt dat astronauten groeien als ze lange tijd in de ruimte verblijven? Wel, hier op aarde wordt onze ruggengraat ‘samengedrukt’ onder invloed van de zwaartekracht. In de ruimte is deze druk er niet, wat maakt dat de tussenwervelschijven in de rug uitzetten en astronauten groter worden.

Eenmaal terug op aarde leveren astronauten hun stukje extra lengte snel weer in: al na een paar dagen is hun ruggengraat terug zoals vóór hun vertrek.

Tussenwervelschijven

Onze ruggengraat of wervelkolom bestaat uit 33 op elkaar gestapelde wervels. Tussen elke wervel zit een tussenwervelschijf of disc, die op zijn beurt een gelachtige vloeistof bevat en de rug een schokdempende werking geeft. Elke schok of langdurige druk maakt dat de tussenwervelschijven geleidelijk aan vocht verliezen doorheen de dag. Net daarom is het belangrijk om onze tussenwervelschijven ‘s nachts (terwijl we slapen) in een onbelaste positie te brengen: zo staan ze niet langer onder druk, waardoor ze terug vocht absorberen en uitzetten.

TussenwervelschijvenDe gewone mens op aarde zal dus gedurende de dag kleiner worden doordat de tussenwervelschijven aan vocht verliezen omwille van de druk van de zwaartekracht wanneer we wandelen, lopen, de trap op en af gaan,… . Tijdens onze nachtrust – en wanneer ons lichaam goed ondersteund ligt – nemen deze schijven langzaamaan opnieuw vocht op waardoor onze tussenwervelschijven groter worden. Neem de proef zelf eens op de som: Zo zal je ‘s morgens telkens iets groter zijn dan vlak voor het slapengaan.

Slapen in de ruimte

In een comfortabel bed slapen is een pak minder tricky dan slapen in de ruimte. In een gewichtloze omgeving hebben we namelijk geen controle over onze armen en benen, waardoor astronauten moeten worden vastgemaakt aan een muur om geen ongelukken te doen.

Tel daarbij dat ruimtevaarders elke 90 minuten een zonsop- en zonsondergang meemaken, wat het wel erg moeilijk maakt om een goed slaapritme te vinden!