Wat is slaapwandelen en wat is de oorzaak?

In een vorig artikel over slaapstoornissen hadden we het al even kort over slaapwandelen, maar hier gaan we er wat dieper op in. De medische term voor slaapwandelen is somnabulisme – het is een stoornis waarbij zich een abnormaal verschijnsel voordoet tijdens de slaap. Op zich is slaapwandelen een onschuldige gedraging, maar er zijn wel een paar aandachtspunten.

Wat is slaapwandelen?

Er bestaan 2 soorten slaapstoornissen: dyssomnieën en parasomnieën. Slaapwandelen valt onder de parasomnieën, wat concreet wijst op een abnormale gedraging tijdens de slaap.

Maar wat is slaapwandelen nu precies? Slaapwandelaars verlaten hun bed terwijl ze slapen om rond te wandelen of een normale activiteit uit te voeren. Het begint meestal één tot drie uur na het inslapen, tijdens de diepe slaap. Het duurt ongeveer 10 minuten, maar het kan tot een uur duren. Omdat u tijdens de handelingen bij slaapwandelen niet bij bewustzijn bent, herinnert u er zich de volgende dag ook niets meer van. De wetenschappelijke term is somnambulisme.

Slaapwandelen komt vrij vaak voor: ongeveer 15 % van de kinderen heeft minstens één keer geslaapwandeld. Bij jongens komt het vaker voor en het begint meestal vanaf vier jaar. Normaal gezien stopt het slaapwandelen tijdens de puberteit. Bij volwassenen komt het ook voor, maar dan heeft het meestal meer specifieke oorzaken.

Oorzaken van slaapwandelen

Erfelijkheid speelt bij meer dan de helft van de slaapwandelaars een belangrijke rol. Er zijn ook een aantal factoren die slaapwandelen kunnen uitlokken:

  • slaaptekort
  • koorts
  • jetlag
  • slapen in een onbekende omgeving
  • hevige emoties
  • stress
  • alcohol, cafeïne of bepaalde geneesmiddelen.

Wat te doen bij slaapwandelen?

Het is een mythe dat het gevaarlijk is om slaapwandelaars wakker te maken. Op zich kan het geen kwaad, maar men zal waarschijnlijk wel verward wakker worden. Daarom is het beter om iemand die aan het slaapwandelen is rustig naar zijn bed te begeleiden.

Op zich is slaapwandelen onschuldig, het enige gevaar is dat ze zich kunnen kwetsen aan objecten in de omgeving. Dit kan voorkomen worden door de slaapkamer op te ruimen en geen dingen op de grond te laten liggen, de trap af te sluiten en ramen en deuren dicht te doen zodat de slaapwandelaar niet naar buiten kan. Ook bestaan er speciale sensormatten die afgaan als de slaapwandelaar er op gaat staan. Die kan u bijvoorbeeld voor de deur van uw slaapkamer leggen.

Als u toch hinder ondervindt van slaapwandelen kan u naar een slaapcentrum gaan. Er kunnen dan geneesmiddelen voorgeschreven worden, maar ook relaxatie- en gedragstherapie kunnen een oplossing bieden.